Krabt je kat opvallend vaak aan haar oor, schudt ze met de kop of zie je zwart, korrelig oorsmeer dat op koffiedik lijkt? Dan denk je al snel aan oormijt. In dit artikel van KattenArena leggen we uit wat oormijt precies is, hoe je het herkent en wat je samen met je dierenarts aan behandeling kunt doen. Je leest ook hoe je de oren van je kat veilig schoonmaakt, hoe je besmetting binnen huis voorkomt en wanneer het verstandig is om direct naar de dierenarts te gaan.
Wat is oormijt bij katten?
Oormijten, meestal Otodectes cynotis, zijn piepkleine parasieten die zich graag in de gehoorgang nestelen. Ze leven van oorsmeer en huidschilfers en veroorzaken irritatie in de huid van de gehoorgang. Door die irritatie maakt het oor meer oorsmeer aan, wat de mijten weer extra voeding geeft. Zonder behandeling ontstaat zo een vicieuze cirkel. Vooral kittens en jonge katten zijn gevoelig, maar elke kat kan oormijt krijgen, ook binnenkatten.
Symptomen: hoe herken je oormijt?
De meest typische tekenen zijn jeuk, headshaking en een donkere, kruimelige afscheiding die sterk aan koffiedik doet denken. Vaak ruiken de oren onaangenaam en zie je door het krabben wondjes of korstjes aan de oorschelp. Katten kunnen de kop scheef houden of pijn aangeven wanneer je het oor aanraakt. Let op dat de klachten erg lijken op die van een oorontsteking door bacteriën of gisten. Daarom is een goede diagnose belangrijk voordat je begint met behandelen.
Besmettelijk en oorzaken
Oormijt is zeer besmettelijk tussen katten en kan ook overspringen naar andere huisdieren zoals honden, fretten en konijnen. Meestal gebeurt dit via direct contact, bijvoorbeeld samen slapen of elkaar wassen. Bij mensen komt besmetting zelden voor. Als het al gebeurt, leidt het hooguit tot tijdelijke jeuk en de mijten kunnen zich niet bij mensen voortplanten.
Diagnose: zo stelt de dierenarts het vast
De dierenarts bekijkt de gehoorgang met een otoscoop en kan materiaal uit het oor onder de microscoop onderzoeken. Zo worden mijten en hun eitjes zichtbaar en kunnen andere oorzaken worden uitgesloten, zoals een bacteriële ontsteking of een vreemd voorwerp. Soms is een kat te pijnlijk of onrustig en is een lichte sedatie nodig om de oren veilig te onderzoeken en te reinigen.
Behandeling: wat werkt echt?
Basisaanpak met begeleiding van je dierenarts
Een effectieve behandeling bestaat uit twee pijlers. De mijten moeten gedood worden en de gehoorgang moet tot rust komen. Vaak adviseert je dierenarts een spot on in de nek en, waar nodig, aanvullende oorzalf of oordruppels tegen ontsteking of een bijkomende infectie. Volg de kuur nauwkeurig en maak de behandeling af, ook als de klachten eerder lijken te verdwijnen.
Middelen die vaak worden ingezet
Moderne spot on middelen met een werkzame stof tegen oormijt behoren tot de eerste keus. Een veelgebruikt voorbeeld is selamectine. Lees meer over de toepassing op onze pagina over Stronghold kat. Je dierenarts kiest het best passende product voor jouw kat en controleert of het trommelvlies intact is voordat er oordruppels worden gebruikt. Let erop dat sommige oudere producten niet meer verkrijgbaar zijn en dat zelf dokteren met middelen voor mensen of andere diersoorten risico’s geeft.
Behandel alle dieren en je huis
Leven er meerdere huisdieren samen, laat ze dan allemaal controleren en indien nodig gelijktijdig behandelen. Was slaapmandjes, dekentjes en kussens heet en stofzuig grondig. Zo verlaag je de kans op herbesmetting en rond je de behandeling sneller succesvol af.
Oren schoonmaken: veilig en voorzichtig
Reinigen helpt om oorsmeer en mijtresten te verwijderen en maakt medicatie effectiever. Doe dit alleen als er daadwerkelijk vuil aanwezig is of als je dierenarts het adviseert.
- Zorg dat je kat ontspannen is en zet alles klaar: een zachte, pluisvrije doek of gaasje en een geschikte oorreiniger voor katten.
- Trek de oorschelp zachtjes iets omhoog zodat de gehoorgang rechter wordt. Druppel volgens advies een kleine hoeveelheid reiniger in het oor.
- Masseer de basis van het oor enkele seconden en veeg vervolgens het losgekomen vuil uit de oorschelp met een schoon gaasje.
- Herhaal indien nodig bij het andere oor en beloon je kat tussendoor met iets lekkers.
Gebruik geen wattenstaafjes, azijn of alcohol. Daarmee duw je vuil dieper naar binnen of irriteer je de gehoorgang onnodig.
Complicaties bij uitblijven van behandeling
Sterke jeuk leidt tot krabben en schudden, met risico op een bloedoor. Daarbij ontstaat een bloeding in de oorschelp die vaak slecht spontaan geneest en soms chirurgische behandeling vergt. Langdurige ontsteking kan littekenvorming en vernauwing van de gehoorgang geven. Vroege en volledige behandeling voorkomt deze problemen in de meeste gevallen.
Preventie en nazorg
Controleer de oren van je kat regelmatig, vooral bij kittens en katten die buiten komen of samenwonen met andere dieren. Overleg met je dierenarts welke parasietenpreventie geschikt is en of jouw vlooienmiddel ook werkt tegen oormijt. Plan een hercontrole na de kuur om te bevestigen dat alle mijten weg zijn. Blijf alert op terugkerende klachten zoals jeuk of een onaangename geur.
Persoonlijke noot van KattenArena
In onze inbox zien we vaak foto’s van zwart oorsmeer dat achteraf toch oormijt blijkt. Vanuit onze redactie, met input van paraveterinairen en fokkers, merken we dat vooral jonge katten snel opknappen wanneer er tijdig wordt gestart met een passende spot on en een duidelijke reinigingsroutine. Het verschil tussen een gewone oorontsteking en oormijt is met het blote oog lastig te maken. Laat daarom altijd even in de gehoorgang kijken bij je dierenarts voor je begint met behandelen.
Oormijt bij je kat is vervelend, jeukerig en besmettelijk, maar met een juiste diagnose en een complete behandeling is het meestal snel onder controle. Herken de signalen, behandel volgens plan en rond de kuur helemaal af. Controleer en behandel huisdieren die in contact komen mee en reinig de omgeving. Twijfel je over de symptomen of blijven klachten terugkomen, maak dan direct een afspraak bij je dierenarts.
Hoe lang duurt het voordat oormijt kat weg is?
De levenscyclus van oormijt duurt ongeveer drie weken. Reken op minimaal die periode voor een volledige behandeling. Vaak neemt de jeuk al eerder af, maar maak de kuur altijd af en plan een hercontrole. Stop je te vroeg, dan kunnen overgebleven mijten of eitjes opnieuw klachten geven.
Is oormijt kat besmettelijk voor mensen?
Oormijt is vooral besmettelijk tussen dieren. Bij mensen kan in zeldzame gevallen tijdelijke jeuk of huidirritatie ontstaan na intensief contact, maar de mijt kan zich niet bij mensen voortplanten. Bescherm andere huisdieren door ze te laten controleren en, indien nodig, gelijktijdig te behandelen.
Wat is het verschil tussen oormijt en een oorontsteking?
De klachten overlappen. Jeuk, schudden en zwart oorsmeer komen bij beide voor. Oormijt geeft vaak koffiedikachtige afscheiding en is besmettelijk. Een oorontsteking kan ook door bacteriën of gisten ontstaan. De dierenarts stelt met een otoscoop en microscopisch onderzoek vast wat er speelt en kiest de juiste behandeling.
Mag ik oormijt kat zelf behandelen met huismiddelen?
Vermijd azijn, alcohol en wattenstaafjes. Die irriteren het oor of duwen vuil dieper. Start nooit zonder diagnose met middelen die niet voor kattenoren bedoeld zijn. Laat je dierenarts eerst controleren of het trommelvlies intact is en volg daarna een bewezen behandeling met spot on en eventueel oordruppels.
Moet ik alle dieren in huis behandelen bij oormijt kat?
Ja, laat alle dieren die nauw contact hebben controleren en indien nodig gelijktijdig behandelen. Was mandjes en dekens en stofzuig grondig om herbesmetting te beperken. Zo verklein je de kans dat de oormijt in huis blijft circuleren en versnel je herstel bij je kat.
